COLUMN
Maintenance Magazine 141 – september 2018
Uw bedrijf maakt een product dat onderworpen is aan regels en richtlijnen. Uw producten worden op hun beurt geleverd aan verkopers en hun uiteindelijke klanten. Wat als één van die klanten schade lijdt door een verkeerd gebruik van uw product of goed? Wie is aansprakelijk?
Artikel 1382 van ons Burgerlijk Wetboek stelt dat al wie door zijn eigen daden schade berokkent aan een ander, verplicht is om deze schade te vergoeden. Elke persoon is aansprakelijk voor de schade die hij veroorzaakt, maar bovendien ook voor de schade die ontstaat door zijn nalatigheid of onvoorzichtigheid. Kortom, wie door zijn fout of nalatigheid aan iemand anders schade toebrengt, zal deze schade moeten vergoeden (art. 1383 BW).
Het principe van de ‘foutaansprakelijkheid’ vergt dat aan drie voorwaarden is voldaan: er moet een ‘fout’ gemaakt zijn, er moet schade zijn en er moet een oorzakelijk verband bestaan tussen de fout en de schade.
Concreet betekent dit dat wie schade lijdt, moet bewijzen dat iemand (bv. uw bedrijf) een fout beging. Daarnaast moet hij aantonen dat hij door deze fout schade leed en dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen de fout en de schade. Is dit alles bewezen dan strekt de toepassing van artikel 1382 tot een integrale vergoeding van de veroorzaakte schade.
De aangesproken persoon, die een fout gemaakt zou hebben, kan een beroep doen op een ‘rechtvaardigingsgrond’. De klant, die de schade lijdt, kan immers zelf een fout hebben gemaakt. Bijvoorbeeld omdat hij het goed verkeerd gebruikte, ondanks de uitleg die hij erover kreeg. In de praktijk oordelen rechters vaak dat wie de schade lijdt, zelf aansprakelijk is voor de opgelopen schade; omdat de schadelijder onverantwoorde risico’s nam of een fout beging, bijvoorbeeld.
Omdat goederen of producten op zich geen foutieve handelingen kunnen stellen, zal de aansprakelijkheid voor schade die ze veroorzaken gelegd kunnen worden bij één of meerdere personen die een juridische band heeft of hebben met deze zaak. Zo komen we bij de ‘wet betreffende de aansprakelijkheid voor producten met gebreken’. De wet inzake de ‘productaansprakelijkheid’ bepaalt dat de producent aansprakelijk is voor elke schade die veroorzaakt word door een gebrek in zijn product. De wet definieert ‘product’ als elk lichamelijk roerend goed. Met ‘producent’ bedoelt men de fabrikant van een eindproduct of een onderdeel van een eindproduct, de fabrikant van een grondstof, alsook eenieder die zich als fabrikant of producent aandient door zijn naam, merk of ander herkenningsteken op het product aan te brengen.
In de zin van de wet productaansprakelijkheid, is een product gebrekkig wanneer het niet de veiligheid biedt die men gerechtigd is daarvan te verwachten. Wel moet rekening gehouden worden met een paar omstandigheden, namelijk de presentatie van het product, het normaal of voorzienbaar gebruik ervan en het tijdstip waarop het in omloop is gebracht. Zo mag een product niet als gebrekkig worden beschouwd uitsluitend omdat er nadien een beter product in omloop wordt gebracht.
Wat de ‘normale verwachtingen’ zijn van een nieuw product moet in de praktijk beoordeeld worden door de rechter. Die zal de veiligheidsverwachtingen nagaan op basis van wat een normaal voorzichtig en redelijk persoon in identieke omstandigheden aan veiligheid mag verwachten. We merken op dat de aansprakelijkheid van de producent ten opzichte van de benadeelde niet kan uitgesloten of beperkt worden. <<
Door Solange Tastenoye, Zelfstandig Juriste
