VOORWOORD
Maintenance Magazine 141 – september 2018
Een brug te ver ?
Ongetwijfeld hét nieuwsfeit van de voorbije zomer: de instorting van de Morandi-brug in Genua. 200 meter van het 1.182 meter lange viaduct stortte naar beneden, met jammer genoeg tientallen doden tot gevolg.
Bij dergelijke rampen wordt onmiddellijk de vraag gesteld wie schuld treft. De architect, die een fout heeft gemaakt bij het ontwerp? De bouwfirma die fouten heeft gemaakt bij de constructie? De uitbater van de snelweg, die heeft nagelaten de brug voldoende te onderhouden? De overheid die niet voldoende middelen ter beschikking stelt? Ik durf hierover niet te oordelen. Maar één ding is wel duidelijk: de Morandi-brug is geen alleenstaand geval…
De voorbije jaren waren er geregeld problemen met de Italiaanse wegen: in juli 2014 stortte een spant van het Petrulla-viaduct in, in oktober 2016 stortte een viaduct in Annone in, in april 2017 zakte een overspanning in Cuneo in elkaar. Volgens experts hebben tienduizend bruggen in Italië hun ontwerplevensduur overschreden. De kosten om ze te herstellen, overstijgen de sloop- en nieuwbouwkost, en er wordt opgeroepen tot een Marshall-plan van 16 miljard euro om deze infrastructuur te vernieuwen. We moeten ons echter niet enkel in Italië zorgen maken over de staat van de bruggen.
In Frankrijk bracht een recent rapport aan het licht dat een derde van de 12.000 bruggen een herstelling behoeven. 800 bruggen zijn in een dergelijk slechte staat, dat ze op termijn kunnen instorten. Nu wordt overwogen om hun gebruik voor (vrachtwagen)verkeer te verbieden. Als bij inspectie de eerste tekenen van degradatie tevoorschijn komen, wordt een brug gemiddeld genomen pas 22 jaar later hersteld. Het Franse ministerie van transport trekt het budget voor de komende jaren fors op.
En in België ?
Wallonië telt ongeveer 5.000 bruggen en viaducten die worden onderworpen aan een driejaarlijkse visuele inspectie. Momenteel zijn er een 50-tal bruggen met zeer belangrijke gebreken.
Het Vlaams gewest beheert 2.618 bruggen en overspanningen van meer dan vijf meter. 28 ervan staan onder verscherpt toezicht, maar zouden geen gevaar opleveren voor de verkeersveiligheid. Vraag is in hoeverre deze prioriteitenlijsten voldoende betrouwbaar zijn. Het viaduct van Morandi werd frequent opgevolgd met ‘alle moderne technieken’. Dat de brug toch is ingestort kan er op wijzen dat de monitoring- en inspectiesystemen ontoereikend zijn om alle mogelijke problemen te detecteren of dat er misschien faalmechanismen zijn die nog niet worden opgevolgd.
Mijns inziens is het hoog tijd dat onze wegwerpmaatschappij veel bewuster omgaat met onderhoud. Als er nieuwe infrastructuur wordt opgericht, mag niet enkel gekeken worden naar de laagste kost maar moeten ook het onderhoud en de verwachte levensduur meegenomen worden bij de investeringsbeslissing. Onze overheden moeten verplicht worden om een langetermijnplanning voor de nodige instandhoudingswerken en vervangingen te maken. Op de budgetten voor noodzakelijk onderhoud mag niet bespaard worden. Of bent u misschien van mening dat onderhoudswerken goedkoper worden door ze uit te stellen?
Er moet een duidelijk kader zijn over welke risico’s wel of niet aanvaardbaar zijn, zowel op financieel als op veiligheidsgebied. Kortom, er moet een beleidskader komen dat er voor zorgt dat de publieke infrastructuur optimaal wordt beheerd, zodat er geen bruggen hoeven in te storten vooraleer budgetten worden vrijgemaakt. Er is zelfs een naam en een norm voor een dergelijk kader: Assetmanagement en ISO 55000.
Assetmanagement verplichten, een brug te ver? Ik denk het niet ! <<
P.S.: Assetmanagement is niet enkel voor infrastructuurbeheerders maar ook voor industriële bedrijven zeer relevant en waardevol. Het is daarom één van de aandachtspunten tijdens de Euromaintenance 4.0 conferentie in Antwerpen. In verschillende workshops en twee parallelle tracks komen alle aspecten van modern assetmanagement aan bod. Meer op www.euromaintenance.org.
Door Maintenance Evangelist Wim Vancauwenberghe, Directeur van BEMAS
