Niet elke innovatie draait om meer vermogen, hogere druk of grotere debieten. Soms ligt de echte vooruitgang in het vermogen om dezelfde taak uit te voeren met minder impact op de wereld om ons heen. Uitgaande van de uitdagingen van klimaatveranderingen en de strengere Europese milieudoelstellingen richtte KSB zich de afgelopen jaren zo op de vraag of een pomp water kan verplaatsen zonder het ecosysteem te beschadigen. Het resultaat is een nieuwe generatie visvriendelijke pompen, ondergebracht in de SEZ-F serie.
Pompstations zijn een onmisbaar onderdeel van de Europese waterinfrastructuur. Met het oog op polderbeheer, drainage en overstromingsbescherming worden er naar schatting tussen 2.300 en 4.200 pompstations ingezet. Maar de installaties creëren ook barrières voor aquatische organismen. Waar rivieren en waterlopen vroeger natuurlijke verbindingen vormden, worden ze vandaag onderbroken door stuwen, sluizen, waterkrachtcentrales en pompstation. Zij belemmeren de vrije migratieroutes waarvan vissen zo afhankelijk zijn, met als gevolg dat de biodiversiteit van zoetwaterorganismen de voorbije decennia drastisch afgenomen is.
Visvriendelijk?
Wanneer vissen een conventionele pomp passeren, worden ze blootgesteld aan verschillende risico’s. Door contact met schoepen, vernauwingen en constructiedelen ontstaan mechanische beschadigingen, terwijl ook hydraulische effecten zoals drukschommelingen, turbulentie en afschuifkrachten tot letsel of sterfte kunnen leiden.
Om die belasting te verminderen, zonder het hydraulisch rendement van de pompen aan te tasten, startte KSB al in 2015 met de ontwikkeling van speciale hydraulische ontwerpen. Op basis van honderden simulaties werden schoepgeometrieën, stromingsvelden en drukverlopen sindsdien geoptimaliseerd, met als resultaat een hydraulisch ontwerp met lagere omtreksnelheden, minder botsingsrisico's en een aanzienlijk mildere belasting voor passerende vissen.
Van simulatie naar praktijk
Het ontwerp van de nieuwe SEZ-F pompen werd uitvoerig in de praktijk getest. Naast uitgebreide numerieke simulaties werden sensoren ingezet om druk, versnelling en mogelijke impactkrachten tijdens de passage te meten. Vervolgens werden ook praktijktesten met verschillende vissoorten uitgevoerd volgens de Nederlandse norm NEN 8775, inmiddels overgenomen in de Europese norm EN 18110.
Afhankelijk van de soort werden in de testen mortaliteitscijfers geregistreerd tussen 0 en 5,1 procent. Zelfs rekening houdend met de statistische onzekerheid bleef de voorspelde sterfte ruim binnen de grenzen die vandaag als visvriendelijk worden beschouwd. Daarmee positioneert de SEZ-F zich in dezelfde categorie als de best presterende visvriendelijke pompen die momenteel internationaal beschikbaar zijn.
Niet zomaar een nichetoepassing
Visvriendelijke pompen worden nog al te vaak beschouwd als een oplossing voor uitzonderlijke ecologische projecten, maar dat beeld is aan revisie toe. Europese richtlijnen zoals de Kaderrichtlijn Water verplichten lidstaten immers om de ecologische toestand van oppervlaktewateren te verbeteren en de connectiviteit van watersystemen te herstellen. Waar vroeger uitsluitend naar hydraulische efficiëntie gekeken werd, vragen vergunningverleners en waterbeheerders vandaag steeds vaker aantoonbare aandacht voor biodiversiteit. De SEZ-F serie bewijst dat dat kan en dat een pomp tegelijk energiezuinig kan zijn én kan bijdragen aan een duurzaam watersysteem.
Bron en foto's: KSB
Meer informatie >
