“De fabriek zonder licht is geen toekomstvisie meer, maar een concurrentiestrategie.” Die boodschap hing dit jaar impliciet boven de recente editie van de Hannover Messe. AI, robotics en autonome systemen domineren er niet langer als belofte, maar als concrete oplossingen voor een industrie die onder druk staat.
China toont hoe snel de lat verschuift
Landen als China versnellen hun industriële transformatie. De ‘dark factory’ van Xiaomi in Changping (Peking) geldt vandaag als een van de meest sprekende voorbeelden van hoe AI en robotics productie fundamenteel hertekenen: een hypergeautomatiseerde site met duizenden robots die tot 10 miljoen smartphones per jaar produceren, aan een tempo van één toestel om de paar seconden. Deze fabriek toont vooral aan dat “lights-out manufacturing” geen concept meer is, maar een realistisch en schaalbaar model dat de lat voor industriële competitiviteit wereldwijd herdefinieert.
Niet evident
Laat ons eerlijk zijn, de volledige “dark factory” is voor de meeste bedrijven vandaag nog geen haalbare kaart. Ze veronderstelt een volledig digitale en gestandaardiseerde assetomgeving, waarin machines, processen en systemen naadloos met elkaar communiceren. En vooral: ze vraagt om mensen met de juiste competenties om dit alles te ontwerpen, te beheren en te optimaliseren.
De huidige economische context is echter niet evident. Europese maakbedrijven opereren in een omgeving van hoge loonkosten, stijgende energieprijzen en geopolitieke onzekerheid. Terwijl de strategische ambitie richting automatisering groeit, staan veel bedrijven vandaag onder druk om kosten te besparen. Investeringen worden uitgesteld. Velen gaan over tot ‘Cost cutting’, ook in de technische dienst. Maar dit is met het oog op de “donkere toekomst” een bijzonder riskante keuze.
Automatiseren en bespaar
Wat wél kan, is vandaag al voluit inzetten op digitale transformatie. En kosten kunnen vooral bespaard worden door het verder reduceren van energieverbruik. Ook dankzij digitalisering en monitoring van de installaties. Want nu volumes dalen en installaties vaker stil worden gezet, stelt zich een eenvoudige vraag: staan ze ook écht stil? Blijven de motoren niet onnodig verder draaien? Lekt er geen perslucht weg? Is het licht effectief uit? Bedrijven die vandaag niet inzetten op automatisering en energiebesparing, dreigen morgen te moeten vaststellen dat het licht zowel letterlijk als figuurlijk uitgaat.
Wim Vancauwenberghe - Maintenance Evangelist en directeur bij BEMAS