Op zijn site aan de Hooge Maey in het Antwerpse havengebied heeft afvalverwerker Indaver de pilootinstallatie van Plastics2Chemicals (P2C) opgestart. Die installatie recycleert ingezamelde kunststofverpakkingen tot basisstoffen voor nieuwe toepassingen, ook voor hoogwaardige toepassingen, zoals voedselverpakkingen. "Voor het eerst is het mogelijk om van yoghurtpotjes opnieuw yoghurtpotjes te maken," klinkt het.
P2C is gebaseerd op een door Indaver zelf ontwikkelde thermische depolymerisatietechnologie die plastics terugbrengt tot hun oorspronkelijke monomeren. "Via distillatie worden de monomeren verder opgewaardeerd tot een zeer hoge zuiverheid. De vloeibare vorm biedt een belangrijk voordeel: vloeistoffen zijn via distillatie makkelijk én op een energiezuinige manier op te zuiveren," specifieert projectleider en directeur verkoop en ontwikkeling Erik Moerman. "Ook door het geëlektrificeerde depolymerisatieproces -in sé een krakingsproces – is deze depolymerisatietechnologie minder energie-intensief dan het opwerken van virgin materiaal."
Verminderde afhankelijkheid
De gerecycleerde chemische bouwstenen kunnen worden ingezet voor alle toepassingen waarvoor momenteel fossiele grondstoffen worden gebruikt, met inbegrip van in contactgevoelige toepassingen, wat met conventionele recyclagemethoden niet haalbaar is. "Zo vermijden we de creatie van nieuwe plastics uit fossiele grondstoffen en houden we tegelijk waardevolle materialen in de kringloop. Dit draagt bij aan een verminderde afhankelijkheid van Europa van externe grondstoffen en ondersteunt de Europese klimaatambities."
"Wat P2C verder uniek maakt, is het geïntegreerde model. Naast de geavanceerde recyclage zorgt Indaver ook voor het uitsorteren van verpakkingsmaterialen, de voorbehandeling tot korrels, duurzame residuverwerking en logistieke diensten. Hierdoor kunnen leveranciers en afnemers hun bestaande processen behouden en hoeven ze zelf niets extra te investeren."
Onderzoekspartners
P2C is het resultaat van intensief research en ontwikkeling. "Indaver heeft vandaag al 40 jaar ervaring in duurzame afvalverwerking. Zowat tien jaar geleden merkten we dat er stilaan wetgeving zat aan te komen én een maatschappelijk draagvlak aan het groeien was voor hoogwaardige recyclage van kunststoffen. Toen we in 2016 extern op zoek gingen naar hiervoor inzetbare technologie stelden we vast dat technologieën van derden nog niet voldoende ontwikkeld waren. Daarom besloten we de ontwikkeling in eigen hand te nemen. Dit leidde intussen tot vier patenten. Die hebben onder meer te maken met de optimale koppeling van diverse deelstappen. In samenwerking met de universiteiten van Antwerpen, Gent en Leuven hebben we het de processen sinds 2017 stap voor stap gevalideerd, met een sterke focus op technologische robuuste en doorgedreven zuivering, veiligheid en schaalbaarheid."
De installatie in Antwerpen zal nu op industriële schaal het proces verder optimaliseren, met tegelijk het oog op toekomstige toepassingen en schaalvergroting. "Het is in eerste instantie geen bedoeling licenties te vermarkten, wel om vooral in te zetten op het gebruik van onze technologie in eigen installaties."
Onderhoud
In totaal werken in Antwerpen en Willebroek een honderdtal mensen voor P2C. "Voor het geplande en ongeplande onderhoud kunnen we terugvallen op de routines en de jarenlange ervaring binnen Indaver. Dit moet de downtijd tot een absoluut minimum beperken. De afdeling onderzoek en ontwikkeling telt nu veertien medewerkers. Onze huidige output voldoet aan de vereisen van onze huidige afnemers. We gaan nu vooral verder werken aan de verdere efficiëntie van het proces om de kosten, die ons gerecycleerd product vandaag nog duurder maken dan de fossiele variant, verder te optimaliseren."
Partners in de waardeketen
Met zowel toeleveranciers van verpakkingsafval als afnemers van chemische basisstoffen heeft Indaver langdurige contracten afgesloten. We zetten polystyreen afval om in styreen en de installatie in Antwerpen zal ook polyolefinen recycleren tot nafta. De belangrijkste huidige toeleveranciers zijn twee organisaties die instaan voor de producentenverantwoordelijkheid van verpakkingsafval, het Belgische Fost Plus en het Franse Citeo. Aan afnemerszijde zijn er samenwerkingen met petrochemische bedrijven, momenteel Ineos (Styrolution en Trinseo) voor styreen en Borealis, TotalEnergies en Neste voor nafta. "Deze partnerschappen zorgen voor een stabiele toevoer van afvalstromen en afzet van gerecycleerde producten. De huidige contracten benutten de komende drie jaar onze volledige verwerkingscapaciteit. Voor de periode daarna zijn we nu al zeker van een benutting van minstens 80%," aldus Moerman.
Investering
Indaver heeft in totaal 105 miljoen euro geïnvesteerd in P2C. De installatie in Antwerpen (75 miljoen) omvat zes silo's, een extruder, een depolymerisatiereactor, twee distillatietorens en een uitgebreid tankenpark, samen goed voor een verwerkingscapaciteit van 26.000 ton per jaar. Samen met de voorbehandelingsfabriek in Willebroek (30 miljoen) vormt ze een geïntegreerd systeem dat de volledige plasticwaardeketen bedient. Indaver kon hiervoor ook rekenen op 7,5 miljoen steun vanuit Vlaio en 3 miljoen vanuit de Vlaamse recyclinghub, die zelf werd gesponsord vanuit Europa.
Uitrol
Indaver en moederbedrijf Katoen Natie bereiden momenteel de uitrol voor van dedicated recyclageplants voor polystyreen en polyolefinen in Europa, met de P2C-installatie in Antwerpen als schaalbaar model. "De plannen voor een twee lijn in Antwerpen, goed voor 39.000 ton extra per jaar, zijn al vergevorderd. Het is de bedoeling in Antwerpen op lange termijn alleen polystyreen te verwerken. Voor polyolefinen zoeken we een grotere site, bij voorkeur in of nabij een petrochemische cluster. De ideale capaciteit van zo'n installatie bedraagt minimaal 100.000 ton per jaar."
Europese context
De Europese Commissie streeft naar een recyclagegraad van 55% voor plastic verpakkingen tegen 2030 en legt doelstellingen op voor het gebruik van 10 tot 25% gerecycleerd materiaal in nieuwe verpakkingen. "De huidige effectieve recyclagegraad bedraagt slechts 41%. P2C speelt een sleutelrol in het dichten van deze recyclagekloof. Bovendien leveren twee windturbines en ons eigen zonnepark op de stortzone Hooge Maey een veelvoud van de energie die nodig is voor het recyclingproces. En we willen de capaciteit van onze lokale energiecluster nog opwaarderen."
Duurzaam transport
De logistiek verloopt in nauwe samenwerking met grootmoedermaatschappij Katoen Natie. "Momenteel gebruiken we voor het vervoer van de chemicaliën vrachtwagens, omdat de volumes nog te klein zijn voor treinen of binnenschepen. Maar onze ligging in het havengebied is geschikt voor die modi. De afnemers van het polystyreen zijn trouwens gevestigd in Antwerpen en Tessenderlo. Na zes maanden schakelt de huidige installatie over polyolefinen, met nafta als ons tussenproduct. Voor de naphtha hebben we ook afnemers in de Antwerpse haven, zoals TotalEnergies. De verste afnemer is het Finse Neste. Voor de levering van het te verwerken afval staan Fost Plus en Citeo zelf in. "Fost Plus belevert Willebroek vanaf vijf inzamelcentra in België, Citeo bezorgt ons vooral volumes uit het noorden van Frankrijk. Zijn Zuid-Franse volumes laat het de verwerking plaatsvinden in Spanje, in een traditionele mechanische installatie."
Door Koen Mortelmans - Foto's © Indaver
