Wie de recente nieuwsberichten heeft gevolgd, kan er niet omheen: het is volop crisis in de chemie. Deze sector is al decennialang de sterkhouder van onze industrie en één van de fundamenten van onze economische welvaart. In de voorbije maanden maakten verschillende bedrijven herstructureringen en sluitingen bekend. Volgens essenscia werd in amper één maand tijd het verlies van meer dan 1.200 banen aangekondigd in de Vlaamse chemiesector. Ook in Nederland worden investeringen stopgezet en fabrieken gesloten.
Groot alarm
De sluitingen gebeuren niet omdat de installaties versleten zijn of omdat de technologie verouderd is, maar omdat de economische en regelgevende context het de bedrijven onmogelijk maakt om hier nog rendabel te blijven produceren. Dit is een zeer ernstig signaal. Terwijl in andere regio’s volop nieuwe capaciteit wordt gebouwd, zien we in Europa een sluipende de-industrialisatie. De chemie is (of was) veruit de grootste exportsector van België, met een positieve handelsbalans en een hoge toegevoegde waarde. Nu deze belangrijke economische motor voor groei, werkgelegenheid en innovatie sputtert, zouden alle alarmbellen moeten afgaan.
Eindeloze procedures
Wat Project One momenteel overkomt is dan ook des te pijnlijker. Ondanks dat het project in de Antwerpse haven alle procedures succesvol heeft doorlopen, hebben enkele natuurverenigingen onlangs toch opnieuw een bezwaarprocedure opgestart. Nochtans gaat het om de meest energie-efficiënte en minst vervuilende ethaankraker van Europa, die de helft minder CO₂ zal uitstoten dan bestaande installaties. Nu de bouw bijna volledig klaar is, proberen actievoerders het project alsnog te laten stranden in een juridische jungle. Alsof het imago van België en Europa als aantrekkelijke regio voor industriële investeringen nog niet voldoende averij heeft opgelopen. Tijdens het debat op de Asset Performance Conference pleitte Georges-Louis Bouchez fors voor een grondige deregulering en een vlottere vergunningsverlening: “Het kan niet zijn dat we er niet meer in slagen om grote, economisch belangrijke projecten vergund te krijgen.” De perikelen van Project One indachtig, kan ik hem enkel volmondig bijtreden.
Tijd om te kiezen
Als we blijven toekijken hoe alle investeringen naar Azië, de VS of het Midden-Oosten vloeien, dan spreken we binnenkort niet meer over de Rijn-Maas-Scheldedelta als de tweede grootste chemische cluster ter wereld, maar als de grootste industriële archeologiesite ter wereld. Hoogdringend tijd dus om te kiezen voor een andere aanpak. Deregulering, energiezekerheid en realistische duurzaamheid moeten de kern vormen van een herboren industrieel beleid. Niet om milieuambities te ondermijnen, maar net om ze mogelijk te maken.
Wim Vancauwenberghe – Maintenance Evangelist en directeur van BEMAS
