ASSET MANAGEMENT  
Maintenance Magazine 169 – september 2025

Eerst data, dan pas AI

futuristicbusinessdigitalfinancialdatatechnologyconceptfuturebigdataanalyticbusin.jpg

Naast betere machines, mensen en processen, zijn er nu ook data,… Data zijn superbelangrijk om het operationele gebeuren te verbeteren. Elke organisatie gebruikt data maar er is een groot verschil met een ‘datagedreven organisatie’ waar de organisatie ‘bezield’ is door data. Het Gentse Factry levert de industrie open software om de data te organiseren waarmee ze haar processen kan bewaken, analyseren en optimaliseren. 

“Het beschikken over van data is een utility, net zoals gas of elektriciteit,” zegt Frederik Van Leeckwyck, mede-oprichter en CRO -Chief Revenue Officer- van Factry. “Elk bedrijf weet hoe ze moet produceren maar zij die er best in slagen het maximum uit hun data te halen, kennen een vliegwieleffect. Ze weten er voorsprong mee te halen. Ze zijn performanter.” Data zijn een mindset. 
“We vinden van onszelf dat we geen AI doen. Maar we zijn er wel mee bezig”, zegt Van Leeckwyck. Er valt immers nog zoveel voorbereidend werk te doen. “Stap je een fabriek binnen, dan zie je hoe gigantisch veel werk er nog is aan de data-infrastructuur om die klaar te stomen voor AI.” Artificiële Intelligentie staat en valt met betrouwbare, goed-gestructureerde en gecontextualiseerde data. 
“Het gaat niet enkel om de ‘temperatuur op moment x’ maar om de algehele context ervan. Die data is er veelal wel maar zit vaak in aparte silo’s verscholen (WMS, energiemonitoring,…). Daardoor moet je iedere keer weer gaan puzzelen met een werkblad of zo. Terwijl die data eigenlijk, direct klaar, constant moet worden aangereikt voor de gebruiker.”
Zo is er tegenwoordig ook veel te doen omtrent computervisie. Een camera op de lijn is een oplossing waarvan de ROI toch wel bewezen is? “Zeker, maar Factry ziet het breder. Het is een waardevolle puntoplossing. Wij willen alle data centraliseren op één plek en daarop verder werken.” 

Open Software

Data vergt ook een goede ‘governance’. Data zonder structuur in naamgeving, metadata en context wordt namelijk snel een rommeltje waar niemand nog aan uit kan. “Maar als je het goed doet, kan je verbeteren op een lijn en die verbetering ook naar andere lijnen uitrollen.”
Het opzetten van data-initiatieven zoals AI of OEE -Overall Equipment Effectiveness berekent de efficiëntie van je uitrusting- vergt echter een grote sprong: een robuuste ‘data pipeline’. In veel organisaties is zo’n pipeline vandaag niet schaalbaar. Dat betekent dat de data bij elk nieuw project opnieuw moeten worden opgebouwd, wat leidt tot dubbel werk, trage doorlooptijden en frustratie bij zowel IT als de business. Bedrijven die erin slagen om hun data centraal beschikbaar te maken en duidelijke data governance in te voeren, kunnen deze valkuil vermijden.
“Bedrijven beseffen ook steeds meer dat ze hun data niet aan de vendor van hun automatisatie kunnen overlaten, willen ze niet in een keurslijf terechtkomen”, merkt Van Leeckwyck op. Data moeten immers beschikbaar zijn in een vingerknip, voor iedereen en elk systeem die het nodig heeft. “Een datagedreven organisatie geeft haar mensen toegang tot de data waardoor ze inzicht verwerven in productieproblemen en die kunnen oplossen.”


“Bedrijven die er best in  slagen het maximum uit hun data te halen, kennen een vliegwieleffect,” Frederik Van Leeckwyck, Factry 

Digitale maturiteit

Kortom, de datakwaliteit moet bij de meeste bedrijven op zijn geheel opgetrokken worden. Dat de meeste bedrijven nog een lange weg te gaan hebben vooraleer ze data-matuur zijn, is een struikelblok. Het fundament vergt nog veel belangrijk werk. Anderzijds is het ook niet goed om van bij de start heel de organisatie op te tillen, datagewijs, beseft Van Leeckwyck. “Want zonder ‘quick wins’ en het bewijs dat men iets heeft bereikt, loopt een dataproject zich snel vast.”
“Wij merken heel goed wanneer een bedrijf digitaal matuurder wordt”, zegt Van Leeckwyck. Factry werkt met zijn software eerst een use case uit. “Aanvankelijk is het trekken en duwen om meerwaarde aan te tonen. Maar op een bepaald ogenblik, dank zij interne kampioenen, bereikt de organisatie een kantelpunt en begint de organisatie zelf -met medestanders in R&D, planning en maintenance- aan de tool te trekken. Dan begint de impact. Het aha-moment bij de juiste mensen geeft energie om verder te doen. Zij die de oplossing implementeren -de believers en voortrekkers- komen daarmee intern op een voetstuk en de verandering krijgt erkenning.

Twee producten

“Wij zijn een softwarebedrijf. We bouwen software. Vandaag implementeren we twee producten bij bedrijven die begrijpen dat data op één platform beschikbaar moeten zijn in de plaats van nog eens een puntoplossing of ‘andere koterij’ erbij te zetten.” Een consultingtraject toont precies aan waar de organisatie op een bepaald ogenblik staat. Factry denkt mee aan het voorontwerp.
Historian is het eerste product van Factry. 
Het biedt inzicht in processen, de sturingen, de recepten,… MES (FactryOS of Operator System) brengt het inzicht op een nog hoger niveau (productieorderbeheer en -execution, afvalregistratie, checklists,…). “Historian registreert wat er effectief gebeurt op de vloer. MES dicteert wat zou moeten gebeuren op de productievloer.”
Klanten zijn bedrijven die reeds hun machines connecteren, die werken met industriestandaarden en protocollen, met PLC’s, SCADA, OPC UA enz. Het is best mogelijk dat het implementeren van de software vergt dat er her en der extra hardware komt of nieuwe sensoren. “Maar technologie is niet de uitdaging”, stelt Van Leeckwyck. “De uitdaging bestaat er in mensen en organisaties mee te krijgen om ‘beter te worden in de job’ met de superkracht van de data.”
Waterbehandelaar Ekopak (Deinze), dat o.a. water-as-a-service (WAAS) aanbiedt, hanteert Historian om zijn (mobiele) installaties op te volgen en beschikbaar te houden. Glasproducent AGC gaat voor autoruiten de buigtijd van het glas voorspellen op basis van het elektriciteitsverbruik van de oven. Een Chileense klant, een bouwer en exploitant van biomassaboilers, gebruikt Historian om energie-efficiënter te werken. In Duitsland zet een producent van meetapparatuur voor buizen Historian in om zijn kwaliteitsborging te verzekeren. Andere klanten hanteren de data van Historian om hun maintenance preventief in te plannen.


Scale-up


“We noemen ons geen start-up meer maar een scale-up”, zegt Frederik Van Leeckwyck, 
mede-oprichter en CRO van Factry. Het is ‘office Friday’ als we er aanbellen in het centrum van Gent. Alle stoelen en schermen zijn bemand. Factry, dat in 2016 is opgericht, telt nu 20 mensen. “De eerste drie jaar moesten we echt wel onze weg zoeken maar in 2019 haalden we een gigantisch project binnen voor de staalgigant Tata Steel Europe. Daarna groeiden we organisch door, zonder externe financiering. ’Bootstrapped’ zoals het heet. Vanaf eind ’23 kennen we weer een versnelling in de aanwerving. Er staan vandaag nog vier vacatures open.” Alle klanten draaien hetzelfde product. “Vandaag zijn we klaar om met derden -met integratoren- te werken. We vervellen van software en consulting naar pure softwareleverancier. FactryOS implementeren we vooralsnog zelf. Ook dat willen we klaarstomen om door externen te worden geïmplementeerd.” Het bedrijf heeft klanten in 38 landen. De helft van de omzet maakt het in België. De rest vooral in West-Europa, maar ook in Noord- en Zuid-Amerika, het Verre Oosten,… van Vancouver tot Melbourne.
 

Door Luc De Smet