Op 17 juni 2025 maakte een Airbus A330-300 van KLM-vlucht KL691 onderweg naar Toronto plots rechtsomkeer, midden boven de Atlantische Oceaan. De kapitein moest de verbaasde passagiers meedelen dat het vliegtuig terugvloog naar Amsterdam omdat het op het punt stond een “maintenance deadline” te overschrijden. Doorvliegen zou betekenen dat het toestel niet langer luchtwaardig verklaard was.
Blame it on maintenance?
Ik hoef je niet te vertellen dat de passagiers nogal misnoegd reageerden. Halverwege terugkeren met een vliegtuig dat ogenschijnlijk perfect functioneert, om dan na uren wachten dezelfde vlucht opnieuw aan te vatten met een ander toestel? Geen pretje. Dat vervelend onderhoud toch! Maar hoeveel passagiers zouden zich op dat moment de bedenking gemaakt hebben dat de luchtvaartmaatschappij gelukkig wél strikt de onderhoudsvoorschriften naleeft. Losjes omspringen met onderhoud kan in het vliegwezen immers vrij fatale gevolgen hebben.
Meer dan techniek
De meer wakkere lezers hebben zich ongetwijfeld wel al de bedenking gemaakt dat het vliegtuig net zo goed gewoon kon doorvliegen naar Toronto. De vlucht was al halfweg. Door de opgelopen vertraging moest aan elke passagier een schadevergoeding van 261 euro worden betaald, en daarbovenop kwamen nog de verloren vlieguren en extra brandstofkosten. Ik vermoed echter dat het verplicht uitvoeren van een ongepland urgent onderhoud in Canada, heel wat meer kosten en ook een langere onbeschikbaarheid van het toestel zou hebben veroorzaakt. KLM koos er dus voor om het toestel terug naar eigen basis te halen. Zoals James Carville al zei: "It’s the economy, stupid." Ook in onderhoud.
Kleine nalatigheid, grote gevolgen
KLM Engineering & Maintenance is met meer dan 5.000 medewerkers één van de grootste vliegtuigonderhoudsorganisaties in Europa. Het bedrijf gebruikt vandaag al artificiële intelligentie om onderhoudsplanning te optimaliseren. Toch ging het hier fout. Door technische problemen moest het oorspronkelijke voorziene vliegtuig aan de grond blijven. In de haast besloot men een toestel in te zetten dat net uit gepland onderhoud kwam. Dit bleek echter minder ‘beschikbaar’ dan gedacht. Tijdens het voorafgaand onderhoud werd één onderhoudstaak uitgesteld tot het maximaal toegelaten interval. Die informatie is waarschijnlijk niet correct doorgestroomd naar de verantwoordelijken bij vluchtoperaties. Met als gevolg: een pijnlijke ommekeer boven de oceaan. Het voorval toont nog maar eens aan dat rigoureuze onderhoudsplanning en vlekkeloze communicatie met operations van cruciaal belang zijn. Ja, ja, onderhoud is een taai beestje!
Wim Vancauwenberghe, Maintenance Evangelist en Directeur van BEMAS