MEET- EN REGELTECHNIEK  
Maintenance Magazine 157 – september 2022

Snelheidsbewaking: hou het simpel

In de vorige twee artikels rond snelheidsmetingen hebben we u proberen wijzen op het belang van snelheidsbewaking bij roterende machines. Dergelijke geavanceerde bescherming is belangrijk om te waken over de veiligheid van uw installaties. Maar geavanceerd hoeft daarom niet synoniem te staan met complex. In dit artikel vatten we vier redenen samen waarom snelheidsbewaking helemaal niet overdreven moeilijk moet zijn.

Belangrijke standaarden in machinebouw zoals de API 670 en IEC 611508 over functionele veiligheid stellen één noodzakelijke vereiste voorop voor roterende machines. Ze moeten uitgerust worden met een geschikt systeem om overtoeren te bewaken. De kern van een dergelijke oplossing bestaat erin om overtoeren en te excessieve versnellingen te detecteren en, wanneer nodig, een gepaste reactie te initiëren. Elke andere functionaliteit is eigenlijk een extraatje dat ook door andere systemen kan behandeld worden.

Kosten

Complexe systemen met meer functionaliteiten zijn vanzelfsprekend duurder. Secundaire functies zoals monitoring, dragen niet rechtstreeks bij aan de kerntaak van overtoerenbewaking. Bijkomende functies vragen om meer hardware, wat de kosten van het systeem doet oplopen, net als de installatiekosten (bekabeling, instrumentatie, schakelkasten …). Bijkomend zal extra hardware extra onderhoud met zich meebrengen. Hoe meer hardware een systeem bevat, hoe onderhoudsintensiever het wordt. Dergelijke oplossingen zijn vaak nodeloos complex voor kleinere en minder kritische roterende installaties, die enkel een eenvoudige snelheidsbewaking nodig hebben. Operatoren hebben dan de keuze om ofwel een systeem te installeren dat budgettair moeilijk te rechtvaardigen valt of de machine onbewaakt te laten. Een eenvoudige overtoerenbewaking is hier duidelijk de beste oplossing.

Complexiteit en expertise

Hoe complexer een systeem voor overtoerenbewaking wordt, hoe meer uitgebreide knowhow er zal nodig zijn om het te bedienen en te onderhouden. Algemeen kan men stellen dat systemen voor snelheidsbewaking enkel bij turnarounds gecontroleerd worden. Een betrouwbare werking is dan ook van het hoogste beland. Maar aangezien ze geen dagelijkse aandacht vereisen, zal er meestal weinig dedicated kennis rond in huis zijn. Daarom is het belangrijk dat deze systemen zo eenvoudig mogelijk blijven en hun goede werking niet afhangt van de aanwezigheid van technische expertise. Hoe complexer het systeem, hoe groter de kans op menselijke fouten. Zeker bij snelheidsbewaking waar het onderhoudspersoneel maar weinig kansen krijgt om ervaring op te doen met deze systemen door hun lange onderhoudsintervallen.

Verificatie en testen

Hoe complexer een veiligheidssysteem, hoe veeleisender de testen en verificatie die het moet ondergaan. Om een veiligheidssysteem te testen en te valideren, moet het productieproces onderbroken worden. Een systeem dat enkel gebaseerd is op de kern van overtoerenbewaking kan testintervallen bereiken van meer dan tien jaar. In sommige gevallen moeten ze zelfs niet meer getest worden alvorens ze de einde van hun levensduur bereiken. Maar over hoe meer functies zo een systeem beschikt, hoe kleiner de testintervallen zullen worden, en hoe meer uw proces moet stilliggen. Daarom is het belangrijk om voor een oplossing te kiezen die specifiek is afgestemd op uw toepassing, in plaats van te opteren voor toeters en bellen die in feite ‘overkill’ zijn.