CONDITIEBEWAKING  
Maintenance Magazine 153 – september 2021

Conditiebewaking voor kabels en kabelrupsen

Heeft u al eens geteld hoeveel kilometers kabel er bij u door de productie lopen? Het wordt snel een flinke optelsom als u bedenkt hoe ze machines en installaties voeden met energie en laten communiceren met andere machines en systemen. Ze vormen een cruciale schakel om uw productie draaiende te houden en verdienen dan ook de nodige aandacht. Dat kan vandaag zelfs automatisch. Er zijn verschillende oplossingen beschikbaar om conditiebewaking voor kabels op het getouw te zetten.

Door Valérie Couplez

Er bestaat een breed gamma aan kabels in de industrie. Stuurleidingen met genummerde of gekleurde aders worden gebruikt in machines, transportbanden, sleepkettingen … om de juiste signalen door te geven aan de sturing. Daarnaast liggen er nog elektronische kabels die instaan voor de meet- en regeltechniek, communicatietechniek of in laagspanningsinstallaties. Ten slotte zijn ook netwerk- en buskabels niet meer weg te denken uit de industrie om data te transfereren. Zowel naast als in een machine of installatie kan er zich echter een kink in de kabel voordoen. Letterlijk en figuurlijk. Moderne conditiebewakingstechnieken kunnen zorgen dat u een duidelijk zicht heeft op de toestand van de kabels die door de productie lopen.

Breukdetectie voor kabelrupsen

Kabelrupsen zorgen voor een eerste bescherming tegen mogelijke schade aan kabels. De schakels van een kabelrups werden daarom ontwikkeld voor zwaar en continu gebruik. Toch kan er altijd een overbelasting optreden. Om dit te detecteren, wordt een koord door de kabelrups gevoerd en gespannen. Elke verandering in lengte wordt vastgelegd en gerapporteerd aan de sensor. In geval van een breuk wordt het systeem uitgeschakeld om verdere schade (vaak aan de tegenoverliggende kabelrupsschakel) te voorkomen. Door dit aan extra gemeten waarden te koppelen (snelheid, versnelling en temperatuur), kan ook de stap gezet worden naar predictief onderhoud.

Duw- en trekkrachtbewaking voor kabelrupsen

Opdat kabelrupsen een lang leven zouden beschoren zijn, moeten de duw- en trekkrachten onder controle blijven. Overal waar krachten toenemen, is er immers een verhoogd risico op breuk. Het is daarom zaak de trekkrachten die op de kabelrups worden uitgeoefend te meten, ook bij wisselende belastingen en fluctuerende omgevingsparameters. Dat kan door een speciale sensor te monteren op het (zwevende) meeneempunt van de kabelrups. Worden de krachtlimieten overschreden, dan rapporteert de sensor de gebeurtenis en schakelt zo nodig het systeem uit om kostbare schade te voorkomen.

Trekkrachtbewaking voor kabels

Permanent toegenomen trekkrachten kunnen leiden tot beschadiging van een kabel en in het ergste geval zelfs tot brand. Een sensor gemonteerd op het vaste uiteinde van de kabelrups kan de kracht van de trekontlasting meten en geeft u een realistisch beeld van de belasting van de kabel. Wanneer de belasting op de kabel bepaalde doelwaarden overschrijdt, dan wordt dat geregistreerd en doorgeven. Indien nodig, kan het systeem ook uitgeschakeld worden of kan er een alarm gegenereerd worden. Op die manier kan men ook identificeren of het onderhoud op de juiste manier is uitgevoerd.

Kabelkwaliteitsbewaking

Ook de goede werking van de kabel moet gegarandeerd is. Mechanische belastingen kunnen immers resulteren in veranderingen in de elektrische specificaties van kabels. Dit kan worden gedetecteerd door de elektrische weerstand van een speciaal geleidercircuit in bedrijf te meten. Een PT100 element kan zorgen voor de compensatie van temperatuurgerelateerde weerstandsveranderingen. De meting kan ofwel door gebruik te maken van een ‘opofferbare’ kabel of een niet-gebruikte ader van een kabel. Wanneer het systeem een permanente verandering detecteert in de elektrische specificaties, dan adviseert het de kabel zo snel mogelijk te vervangen door naar een potentiaalvrij contact te schakelen. Wanneer de kabel niet wordt vervangen, dan schakelt het systeem de installatie uit als voorzorgsmaatregel in geval van een volledige breuk van de ader. Daarnaast bestaan er meetmethodes die door middel van hoogfrequentietechnologie de datatransmissie-eigenschappen van kabels meten. Hierdoor hoeven er geen extra aders opgeofferd worden. Een doorvoeradapter wordt in de ethernet kabel gelust om respectievelijk aan het begin en einde te worden bewaakt.

Zowel naast als in een machine kan er zich een kink in de kabel voordoen. Letterlijk en figuurlijk.