IN THE FIELD  
Maintenance Magazine 151 – april 2021

QR-codes bieden veel mogelijkheden voor maintenance

Tegelijk met de introductie van de smartphone in de industrie, maakt het gebruik van QR-codes de voorbije jaren een enorme opmars. Ook voor onderhoudstaken van complexe installaties komen ze goed van pas.

“Wij rusten al onze installaties uit met een unieke QR-code”, zegt Mario Van Bever, business development & marketing manager bij Rittal. Zijn bedrijf staat vooral bekend voor schakelkasten voor elektrische installaties, maar maakt onder meer ook klimatisatiesystemen. “Ook de meeste onderdelen van andere fabrikanten die we in onze systeemoplossingen gebruiken dragen een QR-code. Dat maakt het gemakkelijk om wisselstukken te bestellen, zonder allerlei kenmerken te moeten opzoeken. Specifiek voor onderhoudstechniekers zijn er nog veel meer mogelijkheden. Ze krijgen met een eenvoudige scan toegang tot alle technische specificaties, voor zover de fabrikant die ter beschikking heeft gesteld. Zo moeten ze geen uitgebreide documentatiesets meebrengen of, in eigen bedrijf of bij externe klanten, ernaar op zoek gaan. Want die documentatie bevindt zich lang niet altijd in een opbergvakje in de kast van het toestel zelf. Kortom, QR-codes kunnen hun werk vergemakkelijken en hen veel tijd besparen.”

Complexe software achter

Eenvoudig, maar de achterliggende software vereist wel veel expertise terzake. “Wij werken hiervoor samen met EPlan. Deze specialist beheert alle data. Wij moeten wel regelmatig updates van onze producten aanleveren”, aldus Van Bever. Doordat de achterliggende informatie eenvoudig kan worden geüpdatet, hoeft ze zich niet noodzakelijk te beperken tot de gegevens van de fabrikant. “Ze kan ook toegang bieden tot meet- en onderhoudsgegevens, zoals het aantal operationele uren. In dat geval moet een systeem wel de nodige meters en sensoren bevatten. Ook de volledige onderhoudsrapporten kunnen via een QR-code toegankelijk worden gemaakt.”

Toepassingsgebied verruimd

“Oorspronkelijk leken QR-codes eerder bestemd voor het comfort van de eindgebruikers. In de toekomst zal het er misschien meer en meer naartoe gaan dat fabrikanten zoals wij zelf kunnen kijken hoelang onze toestellen werken, of ze nog optimaal werken en die info ter beschikking stellen van de eindgebruikers. Dat zal dan een extra service worden. “In de onderhoudssector staat het gebruik van QR-codes nog in een beginstadium. Niet zozeer wat de codes zelf en de achterliggende techniek en software betreft, wel wat betreft de volledige benutting van de mogelijkheden die ze bieden. Toch beginnen sommige bedrijven zich hierop toe te leggen. Het gaat dan om softwarebedrijven die al ervaring opbouwden in werken met meters en sensoren. Vanuit die ervaring bieden ze dan ook bepaalde onderhoudstaken aan. Wanneer ze toegang krijgen tot de meetgegevens, kunnen ze de daaruit genereerde data in de QR-link verwerken. Zoals de melding dat een machine of een bepaald onderdeel x aantal uren heeft gedraaid en aan fysieke controle toe is.” Het is ook mogelijk QR-te combineren met een GPS-tool. Op die manier kunnen onderhoudsverantwoordelijken gemakkelijk mobiele installaties terugvinden op industriële sites.

Obstakels

“Er moeten wel wat obstakels worden overwonnen. Zo bestaat er veel variatie in de software die de eindklanten gebruiken. En ook al worden sommige gegevens afgeschermd via een login met wachtwoord, toch zijn heel wat eindgebruikers erg terughoudend om externe onderhoudsverantwoordelijken inzagerechten te geven in hun gebruiksgegevens. Bij de fabrikanten gaat het dan weer om de keuze om alle links up-to-date te blijven houden.”

Terughoudendheid

“De voorzichtigheid van de eindgebruikers heeft vooral te maken met de beveiliging van hun gegevens. Kleine bedrijven staan daardoor gemakkelijker open voor de implementatie van softwaretoepassingen die inkijk geven aan derden. Niet alleen omdat grote bedrijven zoveel meer concurrentieel gevoelige data in huis hebben, maar ook omdat bij kleine bedrijven er slechts één decision taker is, waar bij grote ondernemingen de verantwoordelijkheid getrapt is ingedeeld bij meerdere personen.” Van Bever voorziet een evolutie waarin fabrikanten de onderhoudsstatus van de toestellen en onderdelen die ze leverden als extra service zullen monitoren. “Die onderhoudsservice zal dan wel contractueel verbonden zijn met het recht op toegang tot de data van de eindgebruikers.”

Naar één platform

Volgens Van Bever maken de meeste bedrijven momenteel slechts weinig gebruik van de toepassingsmogelijkheden van hun verzamelde data. “Eindklanten die dit toch doen moeten wel de specificatie doorgeven van de software die ze gebruiken. Kleine bedrijven gebruiken hiervoor standaardpakketten, maar grote ondernemingen hanteren op hun eigen maat ontworpen software. Soms is die eenvoudig te combineren met de onze en met die van de andere fabrikanten, soms verloopt dit lastiger. Wat ze uiteraard ook vooraf moeten specifiëren is het niveau van hun beveiliging. Wat willen ze delen en wat niet? Ongeacht hun eigen software zit het eraan te komen dat eindgebruikers gaan eisen dat ze op één enkel platform hun gading kunnen vinden. Dit impliceert dat alle fabrikanten zullen moeten samenwerken.”

“In de onderhoudssector staat het gebruik van QR-codes nog in een beginstadium” “Eindgebruikers zullen één enkel platform eisen”

QR en energiekosten besparen

De Covid-19 pandemie was een stimulans voor het online uitvoeren van allerlei taken. “Vroeger gaf het delen van software een gevoel van onveiligheid, terwijl de fysieke aanwezigheid van een externe expert een gevoel van veiligheid creëerde. De pandemie maakte de fysieke aanwezigheid onveilig. Toch was dit niet de voornaamste stimulans om meer gebruik te maken van QR-toepassingen. Belangrijker is het energieverbruik. De aandacht daarvoor stijgt nog altijd. Via de vrijgegeven data kunnen we vaststellen en signaleren dat installaties slechter werken door te weinig onderhoud of dat het, door de terugverdientijd, de moeite loont ze te vervangen, door nieuwe, zuiniger werkende systemen. In de koeling, waar oude systemen traditioneel erg lang blijven draaien, maakt dit veel verschil.”

Door Koen Mortelmans