VOORWOORD
Maintenance Magazine 139 – februari 2018
ALARM!
Eind januari publiceerde de VDAB de lijst met knelpuntberoepen in 2018. Verpleegkundige staat bovenaan de top tien. De lijst bevestigt het tekort aan technische profielen. Het blijft problematisch om voldoende geschikte arbeidskrachten met een technische achtergrond te vinden. Hoog tijd om extra hard aan de alarmbel te trekken.
Onderhoud aan de top?
Het is al jaren een probleem om geschikt technisch personeel te vinden. De gunstige economische conjunctuur stelt het tekort nog scherper. Dat is ook zo in de social profit sector: verpleegkundige staat met 1.101 openstaande vacatures bovenaan de top tien. Graven we dieper: eind 2017 tellen we 425 openstaande vacatures voor onderhoudsmecaniciens (1.998 vacatures op jaarbasis), 240 voor onderhoudselektricien (1.509) en 378 voor technicus industriële installaties (1.694). Daarnaast nog honderden vacatures voor andere technici die ook onderhoudstaken uitvoeren. Mijns inziens staan onderhoudstechnici bovenaan de knelpuntenlijst.
Te weinig instroom
Die lijst geeft ook aan waarom het een knelpunt vormt. Drie oorzaken. De eerste is een kwantitatief tekort door een te lage uitstroom uit het onderwijs. Te weinig studenten kiezen die richting of er bestaat geen schoolse opleiding voor. Onderhoud kent verschillende opleidingen. Er zijn opleidingen mechanisch onderhoud in het beroeps secundair onderwijs (BSO) en ook enkele hogescholen bieden een professionele bachelor onderhoud aan. Daarnaast richten verschillende TSO-scholen (Technisch Secundair Onderwijs) een 7de jaar onderhoud in. Samen leiden ze jaarlijks een 400-tal onderhoudstechnici op. Verschillende schooldirecties overwegen nu het 7de jaar onderhoud af te schaffen. Er kiezen te weinig leerlingen voor en de middelen zijn te beperkt. Bovendien dreigen secundaire scholen met de komst van hoger beroepsonderwijs (HBO5) het recht te verliezen om dergelijk 7de jaar onderhoud in te richten. Terwijl het precies is wat de industrie nodig heeft.
… en het wordt nog erger
Een tweede oorzaak: een kwalitatief tekort. Kandidaten missen de bekwaamheden die de werkgevers vragen. En dit ligt echt niet aan de werkgevers. Een noodkreet van de technisch verantwoordelijke in een gekend voedingsbedrijf: “Beste Wim, (…) Momenteel hebben wij voor de 3 sites maar liefst 17 vacatures voor techniekers. Af en toe krijgen wij schoolverlaters op sollicitatiegesprek voor de functie van technieker.(…) M.a.w. we rekruteren vaak al op basis van attitude en “technisch potentieel”. Echter, de technische kennis van de schoolverlaters is over het algemeen bijzonder laag, waardoor wij deze personen niet kunnen weerhouden. Enkele voorbeelden:
- Niet weten wat een verliesstroomschakelaar is,
- Niet weten wat een 3/2 of 5/2 ventiel is en waarvoor die cijfers staan,
- Geen eenvoudig elektrisch schema kunnen lezen,
- Het verschil niet kennen tussen een thermische beveiliging en een beveiliging tegen kortsluiting,
- Niet weten wat een lager is,
- Geen mechanische tekening kunnen lezen.
(…) Ik hoor van collega’s uit verschillende provincies dezelfde opmerking dat het niveau van schoolverlaters zienderogen achteruit gaat… “
Hoog tijd om ons technologisch gericht technisch onderwijs niet langer onderaan, maar bovenaan de waterval te plaatsen. <<
door Maintenance Evangelist Wim Vancauwenberghe, Directeur van BEMAS
P.S.: De derde oorzaak voor knelpuntberoepen zijn de specifieke onaantrekkelijke arbeidsomstandigheden, zoals belastend werk of een laag loon. Voor de meeste onderhoudsjobs echter al lang niet meer van toepassing. Toch gek dat niet meer jongeren voor een onderhoudsopleiding en -carrière kiezen.