IN THE FIELD  
Maintenance Magazine 150 – november 2020

Ketensamenwerking als ecosysteem binnen assetmanagement

Door de ontwikkeling van technologie, de toenemende digitalisering en de groeiende aandacht voor duurzaamheid, is het voor bedrijven steeds moeilijker om alle beheer en alle onderhoudsactiviteiten zelf uit te voeren. Het ontbreekt hen aan de juiste kennis en capaciteit maar het is tegelijkertijd een manier om kosten te besparen en risico’s te verminderen. Om een succesvol assetbeheer in uw organisatie te introduceren zal veel afhangen van hoe goed die samenwerking verloopt. Dit artikel behandelt hoe er een ecosysteem moet ontstaan met uw externe partners om tot een effectieve ketensamenwerking te komen. Hierdoor kunnen bedrijven tot een duurzaam ontwerp, bouw, gebruik en onderhoud van een assetsysteem komen.

Samenwerking is niet vanzelfsprekend, zeker wanneer het complexe assets betreft. Vandaag gaat het er nog vaak als een ‘conflict’ aan toe. De wens van de opdrachtgever om zo weinig mogelijk financiële risico’s te dragen staat lijnrecht tegenover het gedrag van de opdrachtnemer die zal vechten voor financiële voordelen. Er bestaat geen gezamenlijke doelstelling voor beide partijen. Dat is net wat ketensamenwerking kan ombuigen. Er wordt een gemeenschappelijke doelstelling gezocht, zowel over assetsystemen als over managementprocessen. Zo leidt de samenwerking onder andere tot expertise en kennis van de partner(s), een hoge performantie van het assetsysteem, lagere kosten, flexibiliteit in capaciteit en personeelsbezetting … Ketensamenwerking stimuleert wederzijds vertrouwen en eerlijk zaken doen, op korte en middellange termijn.

Hoe invulling geven aan ketensamenwerking?

Alle partijen hebben de mogelijkheid om op basis van de doelstellingen een duidelijke invulling te geven aan hoe de samenwerking verloopt, een eigen takenpakket te maken en de verantwoordelijkheid vast te leggen. Dat wordt vervolgens gezamenlijk afgestemd. Binnen dit kader worden ook de belangrijkste werkprocessen uitgewerkt en de benodigde middelen vastgelegd om een financiële raming te maken. Daarna worden de vastgelegde takenpakketten uitgevoerd en geëvalueerd. Om dit traject te organiseren heeft ketensamenwerking een regisseur nodig. Dit kan de eigenaar of de gebruiker van de assetsystemen zijn, maar evengoed de beheerder. Er zijn diverse kritische factoren die het succes zullen bepalen: zichtbare resultaten, effectieve kennis- en informatie-uitwisseling, inhoudelijke analyse en rapportage, aantoonbare openheid en transparantie en vertrouwelijke verhouding.

Ecosysteem denken

Ketensamenwerking binnen assetmanagement betekent dat alle partijen op een gebalanceerde manier ten opzichte van elkaar opereren. Toch behouden ze hun eigenheid en hun eigen businessmodel, met een eigen perceptie over risico’s, performantie en kosten van assetsystemen. De doelstelling van de ketensamenwerking hoeft niet altijd overeen te komen met de businessdoelstellingen van de deelnemende bedrijven. Er kunnen bovendien verschillen zijn in interne werkprocedures, gebruikte informatiesystemen, financiële situatie … Ecosysteem denken geldt daarom als een belangrijke basis om ketensamenwerking te ontwikkelen en op te bouwen. Er wordt een balans gezocht tussen de doelstelling van de samenwerking en de belangen van alle betrokken partijen en hun omgeving. Maar welke mechanismes zijn dan nodig om ketensamenwerking te optimaliseren? Dat kan een financiële incentive zijn, maar ook de performantie of de risico’s van assetsystemen.

Circulatie van kennis, data en materiaal

Binnen dit ecosysteem is het cruciaal om de resources waar alle partijen over beschikken te hergebruiken. Voor assetmanagement gaat dat onder andere over kennis van mensen, onderdelen en materialen. Assetbeheer en onderhoud vragen om mensen die kennis van zaken hebben, zeker binnen een ketensamenwerking. Dat is vandaag een van de grootste uitdagingen binnen assetbeheer en onderhoud. Kenniscirculatie draait enerzijds om het creëren van nieuwe kennis door de ontwikkeling en toepassing van nieuwe technologieën. Anderzijds moet die kennis ook gedeeld en hergebruikt worden. Omdat elke partij een eigen kennisdomein heeft zijn er voordelen te rapen door dit te integreren en optimaal te benutten. Digitale technologie zal een belangrijke enabler zijn om informatie uit te wisselen. Zo kunnen partijen snel acteren op basis van de data die ze hebben gekregen. We zien dat digitale en slimme oplossingen steeds vaker hun weg vinden naar assetbeheer. Denk maar aan data-analyse, predictief onderhoud, artificiële intelligentie … Door kennis en data te laten circuleren kunnen deze oplossingen nog efficiënter worden. Circulatie van materiaal ten slotte betekent het hergebruiken van onderdelen en materialen. Er is veel materiaal nodig om fysieke assets te onderhouden. Door componenten volledig of deels te hergebruiken ligt er potentieel voor besparingen.

Duurzaam omgaan met assets

Hoe duurzaam we assets ontwerpen, bouwen en gebruiken zal 90 tot 95% van de activiteiten bepalen voor het beheer en onderhoud. Een duurzame benadering moet erop gericht zijn de economische en ecologische impact van het gebruik van de asset te verminderen en een optimale levensduur van assetsystemen na te streven. Een duurzaam assetontwerp leidt tot een optimale functionaliteit van assetsystemen en minimale levensduurkosten en zoekt de balans tussen het functioneren, de levensduur, de betrouwbaarheid en de ‘onderhoudbaarheid’. Hierdoor zal ook de herstelling van de fysieke asset makkelijker en goedkoper worden. Dat kan gerealiseerd worden door onder andere modulair te ontwerpen en bouwen, onderdelen te standaardiseren en onderhoudsvrije componenten en duurzame materialen te gebruiken.

Ketensamenwerking cruciaal

Omdat het ontwerp, de bouw, het gebruik, het beheer en het onderhoud van assets door diverse partijen wordt gerealiseerd, is ketensamenwerking noodzakelijk en cruciaal. Ketensamenwerking met ecosysteem denken biedt een nieuwe mogelijkheid voor een efficiënt assetmanagement. Mensen, kennis, informatietechnologie en techniek zijn de onmisbare sleutels tot succes.

Door Guojun Zhu