OMSLAGVERHAAL
Maintenance Magazine 138 – december 2017
V.l.n.r.: Bert Melis (Agidens), Wim Debbaut (WenZ NV), Martin van den Hout (Agidens) en Glenn Van Weereld (WenZ NV) (Foto: PDC)
Er is slechts één machinekamer op één oever. Dat is ongebruikelijk voor een tafelbrug. (Foto: WenZ)
“Uit de risicoanalyse kwam sterk naar voor dat het ten allen tijde kunnen stoppen van de Vredesbrug een noodzaak was.” (Foto: WenZ)
De Vredesbrug in het centrum van Willebroek werd gebouwd in 1952 en is een geklasseerd monument. In 2009-2010 werden de volledige aandrijving en sturing van deze brug langs het Zeekanaal Brussel-Schelde vernieuwd. Diensthoofd Glenn Van Weereld van Waterwegen en Zeekanaal (WenZ*) NV zocht een allesomvattende tool om het onderhoud te optimaliseren en de beschikbaarheid te verhogen, zonder de veiligheid van de brug in het gedrang te brengen. Hij vond de oplossing bij BEMAS en Agidens: Reliability-Centered Maintenance (RCM).
Glenn Van Weereld, Diensthoofd Elektromechanica Beheer & Regie bij WenZ, is verantwoordelijk voor de 18 kunstwerken (13 bruggen, drie sluizen en twee pompstations) langs het Zeekanaal Brussel-Schelde. Maar het paradepaardje is wel de 35 meter lange Vredesbrug in Willebroek. De tafelbrug wordt zo’n 30 keer per dag opgehaald. Op de oever is er slechts één machinekamer, wat ongebruikelijk is voor een tafelbrug. Op elke oever is er een tegengewicht, door middel van kabels verbonden met het brugdek, om het gewicht te compenseren. De horizontaliteit van het brugdek wordt gewaarborgd door vier parallellismekabels.
Omwille van de ouderdom van het equipment en om de brug vanop afstand te kunnen bedienen, werden de volledige aandrijving en de sturing van de brug vernieuwd. Agidens, de nieuwe benaming voor vier voormalige Egemin-divisies (Process Automation, Life Sciences, Infra Automation en Consulting & Services) voerde deze werkzaamheden uit.
Uit de risicoanalyse van het kunstwerk kwam sterk naar voor dat het ten allen tijde gecontroleerd kunnen stoppen van de brug een noodzaak was. “Voorheen waren er immers geen noodstopvoorzieningen aanwezig op het systeem. Door de zeer specifieke bouw van het kunstwerk was dit technisch gezien een uitdaging. Dit werd opgelost door het plaatsen van een volledig redundante sturing en twee motoren van verschillende leveranciers. De brug wordt bewogen door een elektromotor (hoofdmotor Siemens en Faurndau) en een reductiekast (Hansen).
De elektromotor koppelt meteen op het ogenblik dat hij aangesproken wordt in stand-by. “Belangrijk is dat de Siemens-motor ook kan afremmen bij spanningsuitval”, aldus Van Weereld. In geval van nood is er een hydraulische motor van Bosch Rexroth als noodaandrijving.
Van Weereld ging op zoek naar een allesomvattende tool om het onderhoud te optimaliseren en de beschikbaarheid van de brug te verhogen. Bij BEMAS volgde hij de vierdaagse opleiding Reliability-Centered Maintenance (RCM). Op 17 maart 2017 werd samen met Agidens de RCM-analyse van de Vredesbrug opgestart. Inmiddels is deze afgerond. “De initiële insteek was het bepalen van de wisselstukken om, gezien de kritische ligging van het kunstwerk, stilstanden tot een minimum te beperken. De geleverde output bestaat inmiddels uit een uitgebreid analyserapport, een wisselstukkenlijst, een onderbouwd onderhoudsschema en verbetervoorstellen”, zegt Van Weereld.
Martin van den Hout, Senior Consultant Maintenance & Reliability bij Agidens Consulting dat de RCM-sessies bij WenZ faciliteert en het proces begeleidt: “RCM is een methode om in gestructureerd onderhoud te voorzien, gegroeid uit het luchtvaartwezen. Hierbij gaat men in eerste instantie na over welke componenten het gaat, welke functies deze hebben, hoe het fout kan lopen en hoe dit middels onderhoud kan voorkomen worden. Eenmaal de faalwijzen en storingen bekend, volgt er een lijst met spare parts en een lijst met aanbevelingen voor technische aanpassingen. RCM is een kwestie van interactie en een leerproces voor alle betrokkenen.”
“Bij het implementeren van RCM werd hier gefocust op de nieuwe aandrijving. Deze bevat een 100-tal componenten, motoren, koppelingen, PLC’s,…”, aldus Bert Melis, Senior Engineer bij Agidens. “De RCM-aanpak combineert alle soorten onderhoud. Per mogelijke storing wordt een aantal vragen gesteld. Op basis hiervan worden beslissingsschema’s doorlopen. Gevoelige componenten bij de Vredesbrug zijn vooral sensoren en veiligheidscomponenten. Mechanisch stellen zich geen echte problemen. Wat niet belet dat, in het kader van de RCM-aanpak, ook de focus op de onderdelen die zelden of nooit defect zijn, behouden blijft. Indien dit niet zou gebeuren, is de kans groot dat men hervalt in het klassieke onderhoudsmodel. Ook die onderhoudsaspecten moeten dus blijvend gemonitord worden om risico’s op falen uit te sluiten.”
“RCM is de methodiek bij uitstek om zeer doelgericht kritische faalwijzen te detecteren en deze te bewaken”, stelt Martin van den Hout van Agidens
Vanzelfsprekend werden ook de WenZ-onderhoudsmedewerkers betrokken in het RCM-verhaal. Met het oog op kennisoverdracht werd intern in team telkens gebrainstormd over een bepaald onderdeel: “Welk probleem hadden we er al mee? Welk probleem zou zich nog kunnen stellen?... Op die manier krijgen we interessante praktijkinput. Hieruit komen aanbevelingen ter verbetering, die we in een breder perspectief plaatsen, bijvoorbeeld in functie van het optimale onderhoudsinterval. Aansluitend op de RCM-analyse gaan we ook na hoe we een maintenanceboomstructuur van de brug kunnen uittekenen die we later in specifieke maintenancesoftware voor meerdere kunstwerken kunnen integreren”, aldus Van Weereld. Momenteel zet Agidens een goede equipmentstructuur op en tekent het die onderhoudsbeheersoftware uit. Met deze software zal WenZ de onderhoudswerkzaamheden kunnen managen.
Op weekbasis zijn er gemiddeld nog slechts één of twee storingen over de 18 kunstwerken langs het Zeekanaal. Wat de Vredesbrug betreft, bleef dit beperkt tot enkele kinderziektes na de vernieuwingen en een gescheurd tandwielpompje. Op korte termijn zullen de parallellismekabels worden vervangen omdat ze het einde van hun levensduur naderen. De WenZ-medewerkers voeren vooral de dagdagelijkse onderhoudswerkzaamheden aan de kunstwerken uit: olie verversen, filters vervangen, (deels) stalen kabels vervangen…
Voor eventuele defecten aan de kunstwerken werkt WenZ samen met ‘partners’ die meedenken en zelf ook oplossingen aanreiken. Voor mechanica is dat Desmet Engineering, voor hydrauliek Hydrauliek Morreels, voor elektriciteit, motoren en tandwielkasten Eltec, en voor softwareondersteuning, adviesverlening… is dit Agidens.
“Tijdens de RCM-sessies is gebleken dat er intern voldoende kennis aanwezig is. We kunnen in team onderhoudsacties definiëren. De vraag is of het economisch loont om alles zelf uit te voeren”, aldus Wim Debbaut van WenZ NV. “In the field prefereren we het werken met gecombineerde teams. Eigen mensen en medewerkers van contractors. Hierbij sturen eigen mensen de contractors aan omdat zij de kunstwerken door en door kennen. Deze kennis proberen we te borgen. De aansturing van de maintenance blijft in eigen huis”, besluit Debbaut.<<
(*) Vanaf 1 januari 2018 vormen de ‘NV De Scheepvaart’ en ‘Waterwegen en Zeekanaal NV’ samen ‘De Vlaamse Waterweg NV’.
door Philip Declercq
