OMSLAGVERHAAL
Maintenance Magazine 144 – juni 2019
Actieve kool is een geschikt product om verschillende soorten verontreiniging mee te capteren uit lucht, gas, vloeistoffen en/of water.
Awareness is key en daarom moeten onderhoudsteams regelmatig gewezen worden op het belang van milieuverplichtingen.
Het is de uitdaging voor de maintenance manager om door nauwkeurige meting de installatie optimaal te monitoren en de wettelijke emissiegrenswaarden na te leven.
Actieve kool bezit een sponsstructuur waar vloeistoffen of gassen doorheen stromen, maar waarbij de verontreiniging aangetrokken en vastgehouden wordt door het interne oppervlak.
Milieutechnische installaties staan dan ook steeds vaker bovenaan de lijst van kritische assets.
Het gebruik van technische installaties gaat vaak gepaard met emissies.
Om de maximale efficiëntie van een gasturbine te verwezenlijken en de wettelijke emissiegrenzen na te leven, dient de maintenance manager de optimale luchtverhouding te regelen.
Afvalwaterzuivering, rookgasreiniging … het zijn vaak kritische installaties in een onderneming. Een inadequaat functioneren kan een productie-eenheid immers volledig stilleggen of, in het ‘beste’ geval, heel wat geld kosten wegens het overtreden van bepaalde emissiewaarden. Hoe moet een onderhoudsmanager correct met deze problematiek omgaan en hoe kan hij een adequaat programma opstellen om ervoor te zorgen dat zijn installaties steeds binnen de criteria gestipuleerd in de milieuvergunning functioneren?
“Met klimaatdoelstellingen en steeds strenger wordende milieunormen is het belangrijk voor een bedrijf om schadelijke emissies zoveel mogelijk te beperken. Daarom worden er heel wat technologische middelen ingezet, zoals waterzuiveringsinstallaties en rookgasreinigers”, weet Wim Vancauwenberghe, directeur BEMAS. “Als dergelijke installaties falen, zijn er direct ernstige gevolgen: niet enkel de mogelijke milieuschade, maar ook financiële consequenties en negatieve media-aandacht. Zo zijn er in 2018 meer dan tien Belgische bedrijven negatief in het nieuws gekomen door het lekken van gevaarlijke stoffen. Milieutechnische installaties staan dan ook steeds vaker bovenaan de lijst van kritische assets.”
Vancauwenberghe: “Een degelijk onderhouden installatie is de beste garantie op het voorkomen van milieu-incidenten. De onderhoudsinstructies van de leverancier volstaan niet voor de specifieke bedrijfsomstandigheden waarbinnen deze installaties functioneren. Methoden zoals RCM en FMECA kunnen de maintenance manager helpen om een onderhoudsprogramma op te stellen. Daarnaast kunnen pannes in de productie-installatie of productiemachines tot milieu-incidenten leiden. Defecten waar schadelijke stoffen kunnen vrijkomen moeten dus tot een minimum gereduceerd worden. Tevens dient aandacht geschonken te worden aan een correct en volledig inspectie- en testprogramma van de beveiligingscomponenten in een installatie om storingen op te sporen.”
“In onze energiecentrales is aandacht voor het milieu een topprioriteit”, zegt Erwin Bovyn, O&M National Director Production Luminus. “Een goed georganiseerd milieuzorgsysteem is cruciaal aangezien dit resulteert in continue verbeterprojecten. Projecten die op hun beurt zorgen voor een efficiëntere werking van onze eenheden. De ontwikkeling en bijsturing van het onderhoudsprogramma in het kader van de milieuwetgeving gebeurt in samenwerking met de dienst HSE die deze wetgeving van nabij opvolgt. Deze acties zijn gedetailleerd beschreven in ons milieuzorgsysteem (ISO 14001). Onze eerste centrale is al zo’n twintig jaar ISO 14001-gecertifieerd. Al onze andere centrales volgden dit voorbeeld. Sinds 2016 zijn we tevens ISO 50001 gecertifieerd (energiemanagement). We passen zoveel mogelijk onze maintenance process flow toe om de milieuprogramma’s op het terrein te concretiseren. In het ERP-pakket worden periodieke werkorders gegenereerd die de milieugerelateerde onderhoudsactiviteit omschrijven. Deze werkorders worden op dezelfde manier voorbereid en ingepland als andere.”
Bovyn: “De maintenance werkvoorbereiders/planners staan tevens in voor de contacten met erkende organismen die eventueel aanwezig zijn bij controles. Kleine bemerkingen van de keurders worden, zo mogelijk, direct aangepakt. Indien dit niet kan, wordt onmiddellijk een nieuw werkorder gecreëerd. Ook worden milieugerelateerde werkorders specifiek gelabeld waardoor snel opgevolgd kan worden of deze tijdig en volledig uitgevoerd werden. De onderhouds- en site-managers hebben dus alle tools om zich een correct beeld te vormen van de ‘compliance’. Indien nodig wordt snel bijgestuurd. Een werkorder wordt pas afgesloten als ook de rapporten beschikbaar zijn en als eventuele bemerkingen een vervolg hebben gekregen. Belangrijk daarbij is dat alles goed gerapporteerd en gedocumenteerd wordt. Awareness is key en daarom waken wij erover dat de onderhoudsteams regelmatig gewezen worden op het belang van milieuverplichtingen. Daarnaast worden in de risicoanalyses van alle onderhoudsactiviteiten aandachtspunten opgenomen die met milieu te maken hebben. Milieu wordt op een vergelijkbare wijze gemonitord als veiligheid, gebruikmakende van de vertrouwde maintenance management tools.”
Ook Saskia Van den Heede, Milieu-coördinator /Environmental Lead- Bayer Antwerp, vroegen we naar de handelswijze van Bayer met betrekking tot deze problematiek. “Binnen een doeltreffend milieumanagement-systeem dient de organisatie zijn impact op het milieu te kennen”, aldus Van den Heede. “Daartoe dient zij die milieuaspecten die beheers- en beïnvloedbaar zijn te bepalen en de significantie daarvan aan te duiden. Dit wordt in kaart gebracht aan de hand van processchema met input/output: welke milieuaspecten zijn belangrijk, welke beheersmaatregelen gelden … Zo worden per afdeling milieukritische (MK) installaties geïdentificeerd; installaties waarbij faling/fout/gebrek aan uitrusting of beveiliging, kan leiden tot significante milieu incidenten, zoals: overschrijding van wettelijke (emissie)normen, ernstig gevaar voor mens en omgeving of duidelijke hinder voor de omgeving buiten de fabrieksgrenzen. Voor deze MK-installaties (bijvoorbeeld gaswasser, naverbrander of waterzuiveringsinstallatie) worden milieukritische procescondities en instrumentatie vastgelegd, zodat preventieve controle op de goede werking van de installatie kan uitgeoefend worden via online opvolging procesparameters (druk, temperatuur, debiet) met alarm/beveiliging, kalibratie MK-instrumenten, periodieke inspectie/onderhoud, operatie-instructies, online of periodieke emissiemetingen (afh. van de installatie), noodprocedures bij abnormale situaties/uitval zuivering technische installatie. Daarnaast wordt per MK-installatie jaarlijks een uitgebreide checklijst overlopen.”
Bart Peeters, Manufacturing Technologist Bayer, geeft volgend praktijkvoorbeeld: “Bij een waterzuivering waar het afvalwater biologisch wordt gezuiverd door actief slib (een conglomeraat van micro-organismen bestaande uit onder andere bacteriën), zijn de parameters pH en opgeloste zuurstof van groot belang. De biologische processen gebeuren bij voorkeur bij een neutrale pH (typisch tussen 7 en 8) en dienen hierbij heel strikt te worden gecontroleerd en bijgestuurd door automatische doseringen van zuren en/of basen. Het actieve slib gebruikt bij de aerobe afbraak van de verontreinigingen ook zuurstof en daarom is het nodig de concentratie opgeloste zuurstof continu te meten in de zuiveringsinstallatie en bij te sturen. Vermits dit belangrijke parameters zijn worden de probes voor pH en opgeloste zuurstof maandelijks door de onderhoudsdienst gemonitord om een goede werking van de waterzuivering te garanderen. Indien in het biodegradatiebekken daarenboven een omzetting van nitraten naar stikstofgas plaatsvindt in zogenaamde anoxische condities (zonder aanwezigheid van opgeloste zuurstof), wordt de oxidatie/reductie-potentiaal online opgevolgd in het gedeelte van de waterzuivering dat voor de verwijdering van de nitraten dient. Daar hoort ook een maandelijkse onderhoudsbeurt bij.”
“Het gebruik van technische installaties gaat vaak gepaard met emissies”, stelt Liesbeth De Nys, Marketingverantwoordelijke Testo. “Eventuele lucht- en waterverontreiniging zijn belangrijke aandachtspunten, want emissiegrenswaarden mogen niet overschreden worden. Het is de verantwoordelijkheid van het maintenanceteam om hierover te waken. Neem een gasturbine als voorbeeld. Om de maximale efficiëntie van de installatie te verwezenlijken en de wettelijke emissiegrenzen voor stikstofoxides (NOX), koolmonoxide (CO) en kooldioxide (CO2) na te leven, dient de maintenance manager de optimale luchtverhouding te regelen. Gasanalysers zijn in die context een nuttige tool. Het hart van elke analyser bestaat uit stofspecifieke sensoren waarvan de werking berust op fysieke, chemische of elektrische principes zoals absorptie, adsorptie, transmissie, ionisatie, reactie-enthalpie of paramagnetische of elektrochemische eigenschappen. Het is de uitdaging voor de maintenance manager om door nauwkeurige meting de installatie optimaal te monitoren en de wettelijke emissiegrenswaarden na te leven.”
“Actieve kool is een geschikt product om verschillende soorten verontreiniging mee te capteren uit lucht, gas, vloeistoffen en/of water”, zegt Mathias Meersseman, CBDO bij Desotec. “Actieve kool bezit een sponsstructuur waar vloeistoffen of gassen doorheen stromen, maar waarbij de verontreiniging aangetrokken en vastgehouden wordt door het interne oppervlak. Terwijl actieve kool na gebruik in het verleden gestort of verbrand werd, wordt nu door middel van een pyrolyseproces de aanwezige verontreiniging uit de kool verwijderd, gasvormig vernietigd en geneutraliseerd, waardoor opnieuw inzetbare actieve kool ontstaat.” <<
Door Wouter Peeters
