PARTNERINFO  
Maintenance Magazine 146 – december 2019

Waarom meetinstrumenten kalibreren?

Het is een vraag die veel technici zich wel eens stellen. Soms is het verplicht, zoals de tweejaarlijkse kalibratie van rookgasanalysers of de periodieke kalibratie van toestellen voor luchtdebietmeting aan ventilatiesystemen. Maar ook bij het ontbreken van regelgeving is het aan te raden om meetinstrumenten te laten kalibreren.

Wat is een kalibratiecertificaat?

Een kalibratiecertificaat vermeldt hoeveel een meetinstrument afwijkt ten opzichte van genormeerde kalibratiemiddelen. Bij de meetresultaten op het certificaat wordt ook vermeld of deze binnen of buiten de specificaties van de fabrikant vallen. Zonder kalibratiecertificaat kunt u er vanuit gaan dat een meetinstrument voldoet aan de fabrieksspecificaties, maar u kunt dit niet aantonen.

Is een fabrieksrapport dan niet voldoende?

Een fabrieksrapport wordt direct na de productie opgesteld. Voordat u het instrument in uw bezit heeft, kan er dus heel wat tijd verstrijken, waardoor het rapport niet recent is. Daarnaast slaat een fabrieksrapport vaak op slechts één meetpunt, wat niet voldoende is om de afwijking van het instrument over het hele meetbereik te bepalen. Een fabrieksrapport is in de meeste gevallen ook niet herleidbaar naar (inter)nationale standaarden en wordt niet op naam geregistreerd..

Waardoor worden afwijkingen veroorzaakt?

Afwijkingen in meetresultaten kunnen vele oorzaken hebben. De meest voorkomende zijn slijtage of vervuiling van sensoren of filters, en blootstelling aan extreme omstandigheden. Ook na een val of blootstelling aan vocht kunt u vaak niet langer zeker zijn van betrouwbare meetwaarden.

In welke gevallen is een geldig kalibratiecertificaat nodig?

• Aansprakelijkheid : gerapporteerde meetwaarden kunnen als bewijs worden aangevoerd.
• Certificering, normen en regelgeving : herleidbare metingen kunnen voorgeschreven zijn door normen en/of regelgeving, of omschreven door bv. een ISO 9001-certificering.
• Veiligheid : afwijkende meetwaarden kunnen onveilige situaties veroorzaken.
• Nauwkeurigheid : als precisie heel belangrijk is voor een installatie of proces.
• Concurrentiemotieven : opdrachtgevers kunnen eisen dat er gekalibreerde meetinstrumenten gebruikt worden.
• Economische belangen : periodieke vergelijking met historische meetresultaten kan degradatie van een installatie aantonen, zodat tijdig maatregelen kunnen worden genomen.

Hoe werkt een kalibratie?

Bij kalibratie worden aan het meetinstrument diverse meetwaarden aangeboden door een kalibrator (die herleidbaar is naar internationale standaarden). Deze waarden moeten verdeeld zijn over het hele meetbereik. De afwijkingen worden vastgelegd en genoteerd in een kalibratiecertificaat. Dit betekent dat u een toestel kunt laten kalibreren en het mogelijk terugkrijgt met een certificaat waarop staat dat het buiten zijn specificaties valt. Een geautoriseerd servicecentrum werkt anders. Het toestel wordt eerst gekalibreerd zoals hierboven beschreven. Als de meetwaarden niet binnen de gestelde specificaties vallen, wordt het instrument ook opnieuw afgesteld. Daarna wordt het instrument een tweede keer gekalibreerd. U krijgt het instrument dan terug met twee kalibratiecertificaten. Het eerste geeft de status weer zoals het toestel binnenkwam. Het tweede geeft de huidige status weer. Met deze certificaten kunt u aantonen met welke nauwkeurigheid uw metingen in de afgelopen periode zijn uitgevoerd en ook welke nauwkeurigheid het instrument nu biedt. <<

www.euro-index.be