HUMAN RESOURCES  
Maintenance Magazine 144 – juni 2019

Switchen tussen jobs

Ruim 45 jaar aan de slag blijven op één werkplek is voorgoed verleden tijd. Flexibiliteit wordt de norm, willen we kunnen inspelen op de snel veranderende noden van de arbeidsmarkt. Daarvan is Arnaud Stas van het innovatieve bedrijf Blenders uit Turnhout overtuigd. Dankzij het pilootproject Switch kunnen medewerkers een tijdje meedraaien in een ander bedrijf. “Opzet is om talenten te versterken of meer energie in te blazen.”

Uitgaan van talenten

“We moeten in de toekomst meer uitgaan van de talenten en competenties van mensen. Alle medewerkers zullen hun skills immers moeten uitbreiden. Zo zal een technicus of ingenieur ook communicatief moeten zijn. De focus zal verschuiven van jobzekerheid naar loopbaanzekerheid”, stelt Stas. “Om dat te realiseren moeten we levenslang leren. We moeten methodes ontwikkelen om mensen te wapenen met kennis, zodat ze een volle loopbaan kunnen uitbouwen. Dat zal immers niet meer binnen één en hetzelfde bedrijf zijn. Continu de competenties aanscherpen moet ertoe leiden dat we tijdig kunnen inspelen op de noden van de wijzigende arbeidsmarkt. Tenminste, als we iedereen aan boord willen houden.”

Kantelmoment

Stas staat niet alleen met deze visie. In 2014 maakte Vlaams minister van Werk, Philippe Muyters (N-VA), al een miljard euro vrij voor het programma van het Europees Sociaal Fonds. 60% van die middelen wordt ingezet op opleiding en levenslang leren. ‘De loopbanen van burgers veranderen. De evolutie van jobzekerheid naar loopbaanzekerheid en alsmaar meer transities in onze loopbaan voltrekt zich ook in Vlaanderen. Het kan gaan om transities van werk naar werk, van werkloosheid naar werk, van werk naar opleiding, van opleiding naar werk, van werk naar zorg … Toch lijkt ons arbeidsbestel bepaalde transities eerder te ontmoedigen dan aan te moedigen’, lezen we in het operationeel programma van ESF. Switch is een van die pilootprojecten die mee de overgang moet mogelijk maken. “We zitten op een kantelmoment”, meent Stas. “In een snel veranderende arbeidsmarkt is het zaak om de medewerkers ook snel mee te krijgen. We merken dat bedrijven zelf zoeken naar nieuwe werkvormen. Werd er vroeger vooral hiërarisch gewerkt, dan evolueert dit steeds meer naar een horizontale structuur met zelfsturende teams. Niet alle medewerkers zitten nog elke dag op dezelfde werkplek samen. Ook wij met Blenders bieden werkplekken aan derden aan. Je ontmoet andere mensen, krijgt andere input en ervaringen die een meerwaarde kunnen zijn voor je eigen job. Op dat principe is Switch eigenlijk gebaseerd.”

Ervaringsgericht leren

“We willen bedrijven en medewerkers warm maken voor dit leeruitwisselingsproject. Bedrijven kunnen zonder grote investeringen medewerkers de kans bieden om hun competenties te versterken. We willen niet gewoon een persoon uit bedrijf A laten leren in een soortgelijke functie in bedrijf B. Met Switch gaan we een stap verder. We vertrekken van de talenten van een persoon. Een groenarbeider die bijvoorbeeld heel sociaal en joviaal is, zou even kunnen meedraaien in de zorgsector. Binnen de eigen job gebruiken mensen na verloop van tijd vaak te weinig talenten. Soms is het ook gewoon niet mogelijk binnen een bepaalde bedrijfsstructuur om alle talenten aan te wenden in je job. Door in een andere werkomgeving terecht te komen, ontdek je vaak nieuwe talenten of komen je eigen competenties beter tot uiting. De medewerker brengt ook nieuwe inzichten mee naar zijn eigen werkgever. Het leren gebeurt dus in twee richtingen. Je krijgt een frisse blik op de eigen job en organisatie. Voor sommigen kan dit betekenen dat je kunt doorgroeien binnen het eigen bedrijf. Voor anderen kan het de doorslag geven om van werk te veranderen. We sturen niet aan op die uitstroom, maar iemand die een volgende stap wil zetten, is misschien al niet meer the best man for the job op die plek op dat moment.” Stas ziet nog andere voordelen van de uitwisseling. “Geprikkeld worden in een andere werkomgeving kan ook het risico op een bore-out verkleinen. Niet dat dit het probleem zal oplossen, maar het kan er wel toe bijdragen. Alleen al op een ander te gaan kijken, kan motiverend werken.”

Minstens tien bedrijven

Opzet is om in de loop van dit jaar minstens tien bedrijven te vinden die aan Switch willen meewerken. Van elk bedrijf neemt er minstens één -maar liever meer- medewerker deel aan de uitwisseling. “De medewerkers doen dit vrijwillig, maar worden in het bedrijf begeleid door een coach. Deze coach wordt wel voor zijn tijd vergoed binnen het ESF-programma. We zoeken bedrijven zowel in de socialprofit- als in de non-profitsector en reguliere bedrijven. Elke onderneming die wil investeren in een innovatief loopbaanbeleid van zijn medewerkers, is welkom. Omwille van de praktische haalbaarheid van de uitwisseling, zijn die bedrijven bij voorkeur gevestigd binnen een straal van 25 km rond Turnhout.” Alle bedrijven zijn welkom, want het leeruitwisselingsproject Switch heeft nog een tweede luik. “We willen tegelijkertijd een platform uitbouwen waar medewerkers samen ervaringen uitwisselen. Loopt de leeruitwisseling binnen bedrijven eind 2020 af, dan willen we het platform wel behouden. Hoop is dat na evaluatie het uitwisselingsproject effectief kan worden geïmplementeerd. Dankzij het platform kunnen inzichten en ervaringen ook na 2020 verder uitgewisseld worden. De manier waarop de arbeidsmarkt vandaag gevormd is, moet namelijk veranderen. Dat zal stapsgewijs moeten gebeuren. Denk ook maar aan de sociale zekerheid. Is die wel afgestemd op een flexibeler arbeidsbeleid?”, vraagt Stas zich af.

Verandering voor elke werkende

De studie ‘Shaping the future of work’ (september 2018) van Agoria in samenwerking met VDAB, Forem en Actiris wijst er alleszins op dat er nog veel werk aan de winkel is, maar ook dat transformatie absoluut noodzakelijk is. De digitalisering van de Belgische arbeidsmarkt dwingt ertoe om anders naar werk te gaan kijken. Zoniet dreigt een op de tien jobs niet ingevuld te raken tegen 2030. Hieruit blijkt nu ook al dat elke werknemer de transformatie op de arbeidsmarkt zal ervaren en zich zal moeten aanpassen. Digitalisering en economische dynamiek zullen een impact hebben op de inhoud van vrijwel elke job, op alle niveaus. Het gemiddelde gewenste niveau van digitale competenties neemt overal toe en ook het gewenste niveau van algemene vaardigheden komt hoger te liggen. Er is voor vrijwel elke werkende verandering op komst. Zorgen voor morgen denkt u? De trend is echter al gezet. De aankondiging begin dit jaar van Proximus topvrouw Dominique Leroy dat 1.900 medewerkers weg moeten en vervangen worden door 1.250 nieuwe, meer digitaal geschoolde profielen bewijst het tegendeel. Het nieuws sloeg in als een bom. We hebben dus nog een lang weg te gaan vooraleer alle neuzen in dezelfde richting staan. <<

Door Elke Lamens